Giải mã tâm lý của trẻ tự kỷ cho các bậc phụ huynh

46

Trong những năm gần đây, số lượng trẻ mắc chứng tự kỷ đang có xu hướng gia tăng khiến nhiều bậc phụ huynh không khỏi lo lắng. Bệnh tự kỷ tuy có thể điều trị được nhưng nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời thì khả năng khỏi bệnh là khá thấp. Vậy tâm lý trẻ tự kỷ như thế nào? Làm sao nhận biết trẻ bị tự kỉ?

Tự kỷ không phải là căn bệnh mới của thế giới, nhưng ở Việt Nam căn bệnh này mới chỉ thực sự được quan tâm khoảng 10 năm trở lại đây. Theo các chuyên gia, tự kỷ là một hội chứng bao gồm nhiều rối loạn phát triển lan tỏa ở nhiều mức độ (có thể nặng hoặc nhẹ). Đặc biệt, độ tuổi khởi phát bệnh thường gặp ở trẻ là 3 tuổi và bệnh thường kéo dài theo thời gian.

1. Các triệu chứng thường gặp ở trẻ tự kỷ

Các triệu chứng ở trẻ tự kỷ có thể xuất hiện ngay từ khi trẻ 1 tuổi, tuy nhiên những biểu hiện này khá mờ nhạt và khó nhận biết. Theo thời gian, các triệu chứng ngày càng rõ rệt hơn và trẻ em thường được chẩn đoán từ 2 tuổi trở lên. Vậy các triệu chứng của trẻ tự kỷ là gì? Trẻ tự kỷ sợ gì? Dưới đây là một số dấu hiệu tâm lý trẻ tự kỷ giúp bạn dễ dàng nhận biết bệnh:

1.1. Kỹ năng tương tác xã hội kém

Tâm lý trẻ tự kỷ thường thu mình, chơi một mình, hạn chế giao tiếp bằng mắt, nhu cầu giao tiếp với người khác rất thấp. Đặc biệt trẻ ít khi làm theo hướng dẫn, mà làm theo ý mình. Đa số trẻ không khoe khoang, không quan tâm đến lời nói hay cảm xúc của người khác. Sự tương tác, gắn bó và tập trung của trẻ thường dành cho đồ vật hơn là những người xung quanh.

Các triệu chứng thường gặp ở trẻ tự kỷ

1.2. Ngôn ngữ có nhiều dị thường

Một số trẻ tự kỷ có khả năng phát triển ngôn ngữ rất kém, khiếm khuyết về khả năng nói hoặc chậm nói. Bên cạnh đó, cũng có những trẻ nói không theo hướng dẫn, thường phát âm vô nghĩa. Trẻ có thể chỉ bắt chước lời nói của những người xung quanh hoặc chỉ nói khi có nhu cầu như muốn đi vệ sinh, muốn ăn, muốn chơi,…

Tâm lý trẻ tự kỷ thường hỏi cùng một câu hỏi nhiều lần. hoặc không biết cách đặt câu hỏi cũng khá phổ biến.

Hầu hết trẻ tự kỷ có vốn từ vựng kém, khả năng diễn đạt kém hoặc không biết kể chuyện. Giọng nói của trẻ cũng khác với trẻ bình thường, có thể nói rất nhanh, nói to,… Những trò chơi mang tính xã hội thường gây khó khăn cho trẻ.

1.3. Hành vi bất thường

Trong sinh hoạt hàng ngày, trẻ thường có những thói quen và hành vi khác thường như đi vòng tròn, đi kiễng chân, bật dậy, xoay người theo vòng tròn,…Một số thói quen thường lặp lại ở trẻ là chỉ nằm đúng một tư thế, chỉ mặc một loại quần áo, ngồi đúng chỗ, đi đúng hướng hoặc chơi đúng trình tự, …

1.4. Giới hạn sở thích

Tâm lý trẻ tự kỷ thường chú ý hoặc chỉ chơi một vài trò chơi cụ thể. Cách chơi của trẻ có phần đơn điệu, nhàm chán và lặp đi lặp lại nhiều lần. Trẻ có thể dành nhiều giờ để xem quảng cáo, trên điện thoại hoặc quay bánh xe, … Cầm nắm cũng là một sở thích phổ biến của trẻ tự kỷ và hầu hết các bé thường cầm một cái gì đó như bút, đồ chơi trẻ yêu thích hay que, giấy,…

1.5. Rối loạn cảm giác

Do thần kinh quá nhạy cảm nên một số trẻ bị rối loạn cảm giác. Ví dụ, tâm lý trẻ tự kỷ thường sợ nghe tiếng động lớn, thu mình vào một góc vì sợ ánh sáng, sợ cắt móng tay, cắt tóc. Ngoài ra một số tâm lý trẻ tự kỷ khác bao gồm không muốn bị người khác chạm vào,…

Hội chứng tự kỷ thường rất lười nhai và kén ăn. Tuy nhiên, trẻ thích chạm vào đồ vật, thích gõ đồ chơi để tạo ra âm thanh, nhìn đồ vật phát ra ánh sáng hoặc chuyển động (đặc biệt là lăn).

Ngoài các triệu chứng trên, một số trẻ tự kỷ có khả năng ghi nhớ rất tốt. Điển hình như nhớ số điện thoại, nhớ vị trí đồ vật, biết đọc số từ rất sớm, làm phép cộng nhanh,… Vì vậy, cha mẹ dễ nhầm tưởng và cho rằng con mình quá thông minh.

Trẻ bị tự kỷ có triệu chứng gì?

2. Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao

Một số yếu tố khách quan có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tự kỷ của trẻ. Vì vậy, các bậc phụ huynh cần tìm hiểu rõ để phòng tránh cho con em mình, đồng thời hạn chế tối đa khả năng mắc bệnh. Thông thường, những đối tượng sau đây dễ mắc chứng tự kỷ:

  • Trẻ em được nuôi dưỡng trong hoàn cảnh gia đình ít được quan tâm hoặc chăm sóc. Việc thiếu thốn tình cảm khiến trẻ cô đơn trong thế giới của mình và dần thu mình lại, mất tự tin với mọi người. Đồng thời, khả năng và nhu cầu giao tiếp với người khác cũng giảm sút.
  • Trẻ thường xuyên xem tivi hoặc xem tivi liên tục nhiều giờ trong ngày.
  • Rất ít tương tác với bạn bè đồng trang lứa thường là đặc điểm của trẻ tự kỷ.

Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao

Có thể thấy tâm lý của trẻ tự kỷ hết sức nhạy cảm và đòi hỏi sự nỗ lực rất nhiều của bậc phụ huynh. Đồng thời, tìm hiểu những vấn đề xung quanh trẻ tự kỷ để dễ dàng nhận ra sự bất thường của trẻ từ đó đưa trẻ đi khám và điều trị càng sớm càng tốt bạn nhé. Chúc bạn may mắn.

Bình luận